Mối quan hệ 188bet vipz độ và đặc điểm đất đá

24/02/2023 1200 lượt xem
Nghiên cứu đặc điểm trường sóng địa chấn không chỉ xác định hình thái cấu trúc (độ sâu và hình dạng các mặt ranh giới, các yếu tố đứt gãy, uốn nếp, hình dạng các cấu tạo, các bẫy chứa...) mà còn có khả năng làm sáng tỏ môi trường trầm tích, thạch học, đặc điểm vỉa chứa (độ rỗng, độ thấm, độ bão hòa chất lưu...). Cơ sở xác định bản chất của đối tượng khảo sát là mối quan hệ giữa tính chất của trường sóng (188bet vipz độ, biên độ, tần số...) với đặc điểm của đối tượng (mật độ, độ rỗng, độ thấm, độ bão hòa chất lưu...).

Giá trị 188bet vipz độ truyền sóng liên quan đến nhiều yếu tố địa chất như thành phần thạch học, độ rỗng, độ bão hòa, độ gắn kết, chất lưu trong lỗ hổng, xi măng gắn kết, độ sâu, áp suất, tuổi tuyệt đối.... Có thể xét một số yếu tố tác động đến 188bet vipz độ truyền sóng.

Mối quan hệ giữa 188bet vipz độ với mật độ và tuổi đất đá

Mật độ đất đá là tham số rất quan trọng liên quan đến tính chất đàn hồi của đá thể hiện trạng thái và bản chất các loại đá khác nhau. 188bet vipz độ sóng dọc (Vp), 188bet vipz độ sóng ngang (Vs) có mối quan hệ với các tham số đàn hồi của đất đá như mật độ (ρ), modul Young (E), hệ số Poisson (σ)... Các công trình thực nghiệm đã xác định mối quan hệ giữa 188bet vipz độ truyền sóng và mật độ:

Vp= aρ + b

a, b là các hằng số phụ thuộc từng loại đất đá khác nhau.

Trong một số kết quả thí nghiệm, sự phụ thuộc 188bet vipz độ Vp, vào mật độ ρ của một số loại đất đá khác nhau như sét, cát, đá vôi... được mô tả trên hình 4.1.

Các kết quả nghiên cứu thực nghiệm cũng đã xác định được mối quan hệ giữa 188bet vipz độ truyền sóng dọc Vp, với hệ số Poisson của các loại đá khác nhau. Từ giá trị 188bet vipz độ và hệ số Poisson có thể suy luận các loại đá, hoặc khi có số liệu giá trị 188bet vipz độ của các đá có thể suy luận về hệ số Poisson. Trên hình 4.2 là kết quả thực nghiệm xác định mối quan hệ 188bet vipz độ sóng dọc và hệ số Poisson của một số loại đá khác nhau (sét, đá vôi, cát kết, muối, dolomite, carbonat và cát kết chứa dầu hoặc khí).

Đất đá càng già và nằm càng sâu thì 188bet vipz độ truyền sóng càng lớn. Mối quan hệ này được xác định:

Vp= k(hT)n

Trong đó: k là hệ số phụ thuộc thành phần thạch học của đất đá; h là chiều sâu; T là tuổi tuyệt đối. Với các tập cát sét giá trị n thay đổi trong khoảng (1/4 - 1/6).

Sự tác động của các yếu tố lên giá trị 188bet vipz độ như mật độ, độ rỗng, độ bão hòa chất lưu, nhiệt độ... được mô tả định tính trên hình 4.3.

p, vào mật độ ρ của một số loại đất đá khác nhau">

Hình 4.1 - Sự phụ thuộc 188bet vipz độ Vp, vào mật độ ρ của một số loại đất đá khác nhau

p, và hệ số Poisson của một số loại đá khác nhau">

Mối quan hệ 188bet vipz độ và đặc điểm đất đá
Mối quan hệ 188bet vipz độ và đặc điểm đất đá

Hình 4.2 - Mối quan hệ 188bet vipz độ Vp, và hệ số Poisson của một số loại đá khác nhau

Mối quan hệ 188bet vipz độ và đặc điểm đất đá
Mối quan hệ 188bet vipz độ và đặc điểm đất đá

Hình 4.3 - Các yếu tố ảnh hưởng đến 188bet vipz độ sóng dọc

Mối quan hệ giữa 188bet vipz độ và độ rỗng

Độ rỗng là tham số quan trọng để xác định đặc điểm vỉa chứa, nó có ảnh hưởng lớn đến giá trị 188bet vipz độ truyền sóng, khi độ rỗng tăng thì 188bet vipz độ giảm. Các đới phong hóa bở rời ở sát mặt đất 188bet vipz độ truyền sóng có thể nhỏ hơn 188bet vipz độ truyền sóng âm trong không khí. Các vùng bị phá hủy kiến tạo, nứt nẻ... 188bet vipz độ truyền sóng giảm hẳn so với ở các đá nguyên khối.

Với các đất đá có lỗ hổng chứa nước thì khi độ bão hòa nước tăng lên và phần lỗ hổng chứa khí giảm xuống, modul Young cũng tăng lên dẫn tới tăng 188bet vipz độ truyền sóng với mức độ có thể đạt tới vài chục phần trăm. Khi nước trong các lỗ hổng được thay bằng dầu thì 188bet vipz độ có thể giảm 10 ÷ 15%, nếu thay bằng khí thì 188bet vipz độ còn giảm nhiều hơn, có thể đến 20 ÷ 30%.

Mối quan hệ giữa 188bet vipz độ sóng dọc (Vp) trong các đá có độ rỗng chứa chất lưu được xác định bởi công thức:

Mối quan hệ 188bet vipz độ và đặc điểm đất đá
Mối quan hệ 188bet vipz độ và đặc điểm đất đá

Trong đó: Vm là 188bet vipz độ của khung đá; Vf là 188bet vipz độ của chất lưu; ɸ là độ rỗng. Công thức này thường đúng với các loại cát sạch, có độ rỗng 10 ÷ 25%, khi độ rỗng giảm thì độ chính xác giảm đi. Với sự thay đổi độ bão hòa khí vài phần trăm cũng đủ làm cho 188bet vipz độ giảm đi đáng kể.

Khi độ rỗng giảm thì 188bet vipz độ tăng lên, trong đá trầm tích mối quan hệ này gần như tuyến tính, nếu lỗ hổng ngậm nước thì 188bet vipz độ truyền sóng còn phụ thuộc độ bão hòa nước. Ngoài sự phụ thuộc vào độ rỗng (ɸ), 188bet vipz độ còn phụ thuộc vào hàm lượng sét (C). Khi hàm lượng sét tăng thì 188bet vipz độ sóng dọc (Vp) và 188bet vipz độ sóng ngang (Vs) giảm. Trên hình 4.4 thể hiện quy luật suy giảm 188bet vipz độ khi độ rỗng tăng của cát kết, đá vôi và cát chứa sét với tỷ lệ sét khác nhau từ 0-40%. Phân tích kết quả cho thấy quy luật suy giảm tuyến tính với các hệ số C khác nhau:

Vp = 5,59 - 6,93 ɸ - 2,18 C

Vs = 3,52 - 4,91 ɸ - 1,89 C

Mối quan hệ 188bet vipz độ và đặc điểm đất đá
Mối quan hệ 188bet vipz độ và đặc điểm đất đá

Hình 4.4 - Mối quan hệ giữa 188bet vipz độ và độ rỗng - a. Với cát kết và đá vôi; b. Với cát chứa sét có tỷ lệ khác nhau

Mối quan hệ 188bet vipz độ và áp suất

Việc xác định trạng thái áp suất đặc biệt là các dị thường áp suất rất cần thiết trong thăm dò và khai thác dầu khí. Khi chiều sâu tăng lên làm tăng áp suất tải trọng và modul đàn hồi Young, giảm độ rỗng của đất đá dẫn đến tăng 188bet vipz độ truyền sóng. Mức tăng 188bet vipz độ theo chiều sâu phụ thuộc vào thành phần thạch học và độ rỗng của đất đá. Sự phụ thuộc này biểu hiện rõ rệt ở các loại đá lục nguyên bở rời có độ rỗng lớn. Đặc biệt ở phần trên lát cắt, khi độ rỗng lớn, áp suất tăng nhanh theo chiều sâu rất rõ rệt.

Quy luật tăng 188bet vipz độ truyền sóng theo chiều sâu còn phụ thuộc vào vị trí cấu tạo của chúng. Ở đỉnh các vòm nâng thường có 188bet vipz độ nhỏ hơn các vùng cánh. Đối với các loại đất đã khác nhau, quy luật thay đổi 188bet vipz độ truyền sóng theo áp suất cũng khác nhau, rõ nhất đối với đất đá trầm tích lục nguyên, còn trong đá magma và carbonat ít hơn. Đây cũng là dấu hiệu quan trọng khi nghiên cứu dị thường áp suất, đặc biệt trong thăm dò và khai thác các mỏ khí. Trong các đới nứt nẻ, 188bet vipz độ và áp suất tăng khi mức độ nứt nẻ giảm. Sự biến đổi giá trị 188bet vipz chúng có khác nhau. độ theo hướng phát triển nứt nẻ và hướng thẳng góc với

Sự phụ thuộc 188bet vipz độ truyền sóng và modul Young vào áp suất của cát kết và granit được mô tả trên hình 4.5.

Mối quan hệ 188bet vipz độ và đặc điểm đất đá
Mối quan hệ 188bet vipz độ và đặc điểm đất đá

Hình 4.5 - Sự phụ thuộc 188bet vipz độ cát kết và modul Young vào áp suất - a. Sự phụ thuộc 188bet vipz độ cát kết vào áp suất với độ ẩm khác nhau; b. Sự phụ thuộc của 188bet vipz độ (1) và modul Young (2) vào áp suất

Mối quan hệ giữa 188bet vipz độ và chất lưu trong vỉa chứa

Các loại chất lưu (nước, dầu, hydrat khí...) và khí chứa trong các lỗ rỗng phản ảnh chất lượng vỉa chứa, chúng có liên quan đến 188bet vipz độ truyền sóng đặc biệt là 188bet vipz độ sóng ngang vì sóng ngang không truyền trong nước và khí. Nếu lỗ rỗng chứa khí và chất lưu thì 188bet vipz độ truyền sóng giảm đặc biệt 188bet vipz độ sóng ngang giảm rất rõ rệt so với đất đá đặc sít. Khi áp suất nhỏ thì nếu độ ngậm nước tăng 188bet vipz độ truyền sóng tăng, đến khi bão hòa thì V, giữ nguyên, quá bão hòa thì 188bet vipz độ giảm. Sở dĩ như vậy là do khi độ ngậm nước nhỏ, nước tạo ra những màng làm tăng sự tiếp xúc giữa 2 mặt với nhau nên 188bet vipz độ truyền sóng tăng, khi bão hòa các màng này bị phá vỡ, diện tích tiếp xúc giảm làm cho 188bet vipz độ truyền sóng giảm. Nếu có nước khoáng hóa thì 188bet vipz độ tăng với độ khoáng hóa. Trên hình 4.6 thể hiện mối quan hệ 188bet vipz độ với độ bão hòa khí và nước.

Mối quan hệ 188bet vipz độ và đặc điểm đất đá
Mối quan hệ 188bet vipz độ và đặc điểm đất đá

Hình 4.6 - Mối quan hệ 188bet vipz độ với độ bão hòa nước và khí - a. Quy luật 188bet vipz độ theo chiều sâu trong môi trường rắn, bão hòa nước và bão hòa khí; b. Đồ thị biến đổi 188bet vipz với độ bão hòa nước

Mối quan hệ 188bet vipz độ sóng dọc (Vp) và 188bet vipz độ sóng ngang (Vs)

Trong quá trình truyền sóng, sóng dọc liên quan đến biến dạng co giãn nên có thể truyền trong mọi môi trường (rắn, nước, khí) với 188bet vipz độ Vp, trong khi đó sóng ngang liên quan đến biến dạng trượt nên chỉ truyền được trong môi trường rắn với 188bet vipz độ Vs. Các giá trị 188bet vipz độ này và tỷ số Vp/Vs có mối quan hệ với thành phần thạch học các loại đá, độ rỗng trong đá, thành phần chất lưu chứa trong các lỗ rỗng, hệ số Poisson (σ).

Mối quan hệ 188bet vipz độ và đặc điểm đất đá
Mối quan hệ 188bet vipz độ và đặc điểm đất đá

Trên hình 4.7 mô tả định tính sự phụ thuộc Vp, Vs, Vp/Vs vào các loại đá (cát, đá vôi, sét) và quy luật biến đổi của chúng theo độ rỗng, độ bão hòa dầu và khí trong cát.

Việc xác định mối quan hệ giữa Vpvà Vs trong các loại đá khác nhau có ý nghĩa quan trọng trong thực tế vì từ đó có thể xác định loại đá nếu biết 188bet vipz độ sóng dọc và sóng ngang, hoặc tính được 188bet vipz độ sóng ngang nếu biết 188bet vipz độ sóng dọc khi khảo sát trong mỗi trường nước. Trên hình 4.8 minh họa kết quả xác định mối quan hệ giữa Vpvà Vs của cát kết, cát kết chứa khí, đá vôi, dolomit, sét. Trong đó hình 4.8a, b là mối quan hệ giữa Vpvà Vs, hình 4.8c là quan hệ giữa Vpvà tỷ số Vp/Vs.

Các tính toán thống kê cho thấy quy luật:

Cát kết: Vs= 0,8042 Vp- 0,8559

Sét: Vs= 0,770 Vp- 0,8674

Đá vôi: Vs = - 0,05509 Vp2- 1,0168 Vp- 1,0305

Đá vôi: Vs= 0,526 Vp(với Vs>1,5km/s)

Dolomit: Vs= 0,5832 Vp- 0,07776

p, Vs, Vp/Vsvới thạch học, độ rỗng và độ bão hòa">

Mối quan hệ 188bet vipz độ và đặc điểm đất đá
Mối quan hệ 188bet vipz độ và đặc điểm đất đá

Hình 4.7 - Mối quan hệ 188bet vipz độ Vp, Vs, Vp/Vsvới thạch học, độ rỗng và độ bão hòa

p với 188bet vipz độ sóng ngang Vs. Quan hệ 188bet vipz độ Vpvà Vs với các giá trị Vp/Vs khác nhau; b. Quan hệ Vpvà tỷ số Vp/Vs">

Mối quan hệ 188bet vipz độ và đặc điểm đất đá
Mối quan hệ 188bet vipz độ và đặc điểm đất đá

Hình 4.8 - Mối quan hệ giữa 188bet vipz độ sóng dọc Vp với 188bet vipz độ sóng ngang Vs. Quan hệ 188bet vipz độ Vpvà Vs với các giá trị Vp/Vs khác nhau; b. Quan hệ Vpvà tỷ số Vp/Vs

Trên hình 4.9 biểu diễn mối quan hệ giữa tỷ số V, V, và hệ số Poisson ở trên đồ thị và so sánh theo đường cong đo trong giếng khoan. Phần tích mối quan hệ này cho thấy:

Vp/Vs= √2, σ = 0

Vp/Vs=15, σ = 0.1 (khí)

Vp/Vs= 2, σ = 0.33 (cát ẩm)

Vp/Vs= ∞, σ = 0.5 (Vs= 0)

p/Vs và hệ số Poisson σ - a. Đồ thị σ phụ thuộc Vp/Vs ; b. So sánh đường cong đo trong GK">

Mối quan hệ 188bet vipz độ và đặc điểm đất đá
Mối quan hệ 188bet vipz độ và đặc điểm đất đá

Hình 4.9 - Mối quan hệ giữa tỷ số Vp/Vs và hệ số Poisson σ - a. Đồ thị σ phụ thuộc Vp/Vs ; b. So sánh đường cong đo trong GK

TheoMinh giải địa chấn trong thăm dò và khai thác dầu khí

Chia sẻ: