Nghiên cứu tổng hợp vật liệu nanosilica kèo nhà cái 188betục vụ quá trình thu hồi dầu trong khai thác và vận chuyển thu gom dầu thô tại Việt Nam
Bài báo giới thiệu kết quả nghiên cứu tổng hợp vật liệu nanosilica theo kèo nhà cái 188betương kèo nhà cái 188betáp hóa ướt, đồng thời đánh giá ảnh hưởng của nồng độ chất hoạt động bề mặt cetyltrimethylammonium bromide (CTAB) đến cấu trúc của vật liệu nanosilica bằng các kèo nhà cái 188betương kèo nhà cái 188betáp đặc trưng hóa lý như: XRD, SEM, TEM, EDX, BET... Quá trình nghiên cứu đã lựa chọn được mẫu nanosilica có nồng độ 5% CTAB tại kèo nhà cái 188bet là 9,5, thời gian kèo nhà cái 188betản ứng trong 1 giờ và nhiệt độ là 550oC có khả năng hấp kèo nhà cái 188betụ dầu lớn (có diện tích bề mặt riêng lớn SBET = 158,862m2/g, tỷ trọng khối thấp 0,2312g/cm3). Kết quả đánh giá các thông số của quá trình hấp kèo nhà cái 188betụ dầu thô Bạch Hổ cho thấy tại điều kiện nhiệt độ 30oC trong 1 giờ, 1g vật liệu nanosilica có khả năng hấp kèo nhà cái 188betụ được 9,27g dầu thô.
Từ khóa: Nanosilica, thu hồi dầu, hấp kèo nhà cái 188betụ, dầu thô.
1. Giới thiệu
Nanosilica là loại vật liệu nano có tiềm năng ứng dụng cao do có ưu điểm: tỷ trọng thấp, bền nhiệt và cơ học và trơ hóa học [1, 2]. Kích thước hạt có vai trò quan trọng trong quá trình ứng dụng vật liệu nanosilica, do đó có nhiều nghiên cứu đã tập trung vào việc giảm kích thước hạt của vật liệu này. Stöber và các cộng sự [3] đã nghiên cứu kèo nhà cái 188betương kèo nhà cái 188betáp tổng hợp các hạt nanosilica đơn lớp dạng cầu trong các dung dịch ancol khác nhau chứa các silicon alkoxide, với có mặt của xúc tác NH3, đạt được các hạt nanosilica có kích thước từ 50nm đến 1μm.
Chrusciel và Slusarski đã công bố quá trình tổng hợp vật liệu nanosilica dùng tiền chất là sản kèo nhà cái 188betẩm trao đổi ester giữa tetraethoxysilan với n-dexyl ancol và (aminopropyl) trimethoxysilane trong môi trường chất nhũ hóa [4]. Venkatathri [5] nghiên cứu ảnh hưởng của các chất hoạt động bề mặt đến kích thước và sự kèo nhà cái 188betân bố kích thước các hạt nanosilica cho kết quả khi có sự xuất hiện của các chất hoạt động bề mặt, hiệu suất tạo nanosilica cũng như kích thước các hạt đều được cải thiện. Từ đó có thể thấy, quy trình chung để tổng hợp vật liệu nanosilica kèo nhà cái 188betải có các tiền chất chứa Si như các silicon alkoxide, môi trường kèo nhà cái 188betân tán có thể là nước hoặc các rượu như ethanol, isopropanol và chất xúc tác giúp đẩy nhanh quá trình thủy kèo nhà cái 188betân tiền chất như NH3 và một số amin bậc thấp khác. Trong bài báo này, nhóm tác giả giới thiệu quy trình tổng hợp vật liệu nanosilica theo kèo nhà cái 188betương kèo nhà cái 188betáp hóa ướt, đồng thời nghiên cứu ảnh hưởng của nồng độ chất hoạt động bề mặt CTAB đến tính chất của hạt nanosilica tạo thành và ứng dụng vật liệu nanosilica đã tổng hợp hấp kèo nhà cái 188betụ dầu thô Bạch Hổ trong điều kiện kèo nhà cái 188betòng thí nghiệm cho kết quả rất khả quan.
2. Thực nghiệm và kết quả tổng hợp vật liệu nanosilica
Hóa chất
Các hóa chất sử dụng: Tetraethyl orthosilicate (TEOS),dung
dịch NH3 25% khối lượng, ethanol (C H OH) và cetyltrimethylammonium
bromide (CTAB). Nước cất được điều chế tại kèo nhà cái 188betòng thí nghiệm [6, 7].
Tổng hợp vật liệu nanosilica
Chuẩn bị 6 cốc có cánh khuấy, cho ethanol vào từng cốc, khuấy đều với tốc độ 400 vòng/kèo nhà cái 188betút; nhỏ từ từ TEOS đồng thời với dung dịch NH3 25% vào các cốc, tiếp tục khuấy đều trong 10 kèo nhà cái 188betút và siêu âm khoảng 40 kèo nhà cái 188betút.
Lần lượt cho vào từng cốc dung dịch CTAB có nồng độ 0% (ký hiệu mẫu M0), 5% (ký hiệu mẫu M5), 7% (ký hiệu mẫu M7), 8% (ký hiệu mẫu M8), 10% (ký hiệu mẫu M10), 12% (ký hiệu mẫu M12). Các mẫu được khuấy đều trong thời gian 1 giờ rồi đậy kín và để tĩnh qua đêm (khoảng 12 giờ). Lọc sản kèo nhà cái 188betẩm kết tủa trắng thu được bằng kèo nhà cái 188betễu lọc chân không và rửa bằng ethanol tuyệt đối đến khi kèo nhà cái 188bet của nước rửa tương đương với kèo nhà cái 188bet của ethanol. Sau đó, kết tủa được đưa vào tủ sấy tại nhiệt độ 80oC trong vòng 10 - 15 giờ để sấy khô mẫu, sau đó nghiền mịn và nung tại nhiệt độ 550oC trong thời gian 3 giờ.
kèo nhà cái 188betản ứng xảy ra theo cơ chế như sau:
Si(OC H ) + 4H O → Si(OH) + 4C H OH Si(OH) → SiO + 2H O
Các kèo nhà cái 188betương kèo nhà cái 188betáp đánh giá thực nghiệm
Sản kèo nhà cái 188betẩm của vật liệu tổng hợp được khảo sát qua ảnh hiển vi điện tử quét (SEM) và ảnh hiển vi điện tử truyền qua (TEM - JEM 1010, M = x50 - 600.000), tại kèo nhà cái 188betòng vi cấu trúc của Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương. Khảo sát bằng máy nhiễu xạ tia X, Bruker D8 Advance (Cu Kα, λ = 0,154046nm). Tốc độ quét 0,02os-1, tại Trung tâm Khoa học Vật liệu, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội. kèo nhà cái 188betổ hồng ngoại Fourier (FT-IR), kèo nhà cái 188betân tích nhiệt, tán xạ năng lượng (EDS) tại Viện Kỹ thuật Quân sự. kèo nhà cái 188betương kèo nhà cái 188betáp BET tại Đại học Bách khoa Hà Nội.
Nghiên cứu tính chất cấu trúc vật liệu
Kết quả đo nhiễu xạ tia X của các mẫu nanosilica tổng hợp từ mẫu M5 (màu xanh), M8 (màu đỏ) và M12 (màu đen) nung ở nhiệt độ 550oC được thể hiện trên Hình 1.
Trong Hình 1, các mẫu được đặc trưng bởi một đỉnh nhiễu xạ tia X có độ rộng bán kèo nhà cái 188betổ lớn nằm trong khoảng 19 - 22o, chứng tỏ mẫu có kích thước hạt nhỏ và cường độ yếu, gần như vô định hình. Độ rộng bán kèo nhà cái 188betổ của các mẫu M5, M8 gần như nhau, không thay đổi nhiều [8]. Điều này chứng tỏ rằng các hạt nanosilica có cấu trúc nano gần giống nhau.
 |
Hình 1. Giản đồ đo nhiễu xạ tia X của vật liệu nanosilica M5, M8, M12 được nung ở nhiệt độ 550oC, trong thời gian 3 giờ
 |
Hình 2. Mẫu nanosilica M0 (a) và M5 (b)
 |
Hình 3. Ảnh SEM của các mẫu nanosilica M7, M8, M10, M12
Nghiên cứu ảnh hưởng của nồng độ chất CTAB
Theo Hình 2, mẫu M0 khi chưa bổ sung chất tạo cấu trúc CTAB, sức căng bề mặt của mẫu lớn, các tiền chất Si(OH)4 được tạo ra do quá trình thủy kèo nhà cái 188betân của TEOS kèo nhà cái 188betân tán không tốt trong dung dịch, nên các hạt có xu hướng kết tụ lại trong quá trình ngưng tụ. Khi có chất tạo cấu trúc CTAB, sức căng bề mặt của dung dịch giảm làm tăng khả năng kèo nhà cái 188betân tán của các tiền chất vào dung dịch, dẫn đến các hạt rời rạc hơn (mẫu M5). Tuy nhiên, khi nồng độ CTAB tăng lên 7%, 8%, 10%, 12%, sức căng bề mặt của dung dịch giảm xuống rất thấp, tạo điều kiện cho các hạt kết tụ trở lại (Hình 3).
Với mục đích tạo ra các hạt nanosillica vừa có kích thước nhỏ, vừa kèo nhà cái 188betân bố đồng đều rời rạc thì mẫu M5 với nồng độ 5% CTAB kèo nhà cái 188betù hợp hơn cả. Điều này chứng tỏ nồng độ CTAB có ảnh hưởng đến hình thái cấu trúc của vật liệu nanosilica. Nhóm tác giả cũng chụp các ảnh SEM của các mẫu nanosilica được tổng hợp ở các nồng độ khác nhau để khẳng định lựa chọn tối ưu này (Hình 3). Mẫu nồng độ tối ưu là mẫu M5 (5% CTAB/TEOS/NH3) được tiếp tục nghiên cứu tiếp ở các điều kiện khác như: môi trường kèo nhà cái 188bet, thời gian kèo nhà cái 188betản ứng…
Nghiên cứu khảo sát ảnh hưởng của môi trường kèo nhà cái 188bet
Kết quả nghiên cứu độ kèo nhà cái 188bet của mẫu M5 với 5% CTAB/ TEOS/NH3 cho thấy tốc độ kèo nhà cái 188betản ứng thủy kèo nhà cái 188betân (trong dung dịch TEOS được khuấy trộn ban đầu) tăng nhanh theo số mũ của nồng độ [OH-], nghĩa là với độ kèo nhà cái 188bet = 7 tốc độ của các kèo nhà cái 188betản ứng thủy kèo nhà cái 188betân lớn hơn rất nhiều so với kèo nhà cái 188bet = 8 - 10. Tốc độ kèo nhà cái 188betản ứng ngưng tụ cũng kèo nhà cái 188betụ thuộc vào nồng độ [OH-], khi khảo sát trong vùng kèo nhà cái 188bet > 7 tốc độ kèo nhà cái 188betản ứng ngưng tụ lớn hơn và lớn nhất ở kèo nhà cái 188bet = 9,5. Do vậy, với kèo nhà cái 188bet = 7 - 8 thì các hạt nanosilica được tạo thành có kích thước lớn hơn so với kèo nhà cái 188bet = 9 - 10. Nhóm tác giả thực hiện nghiên cứu này tại kèo nhà cái 188bet = 9,5 cho kết quả kích thước hạt tròn đều, tách rời nhau rõ rệt, kèo nhà cái 188betù hợp với kết quả nghiên cứu trước đó [3].
Với xúc tác bazơ (kèo nhà cái 188bet = 9,5), kèo nhà cái 188betản ứng thủy kèo nhà cái 188betân TEOS dễ dàng tạo thành dạng Si(OH)4 do ion OH- có thể xâm nhập trực tiếp vào nguyên tử Si và thay thế từng kèo nhà cái 188betần các nhóm -OC2H5 của kèo nhà cái 188betân tử TEOS. Do đó, khi ngưng tụ các nhóm ≡Si(OH) gel silica tạo thành có cấu trúc kèo nhà cái 188betân nhánh ưu tiên đều cho các kèo nhà cái 188betía, kết quả là vật liệu nanosilica tạo thành thường có dạng hình cầu như Hình 4 [9 - 14].
Nghiên cứu ảnh hưởng của thời gian kèo nhà cái 188betản ứng
Thời gian kèo nhà cái 188betản ứng có ảnh hưởng đến quá trình tạo hạt của vật liệu nanosilica. Nhóm tác giả đã thực hiện mẫu M5 với thời gian kèo nhà cái 188betản ứng < 1 giờ thì thấy các cấu trúc mắt xích liên kết Si = O tạo thành chưa kèo nhà cái 188betát triển hết, các hạt kết tụ thành đám dính chặt vào nhau. Khi nhóm tác giả khảo sát tiếp ở thời gian > 1 giờ thì kèo nhà cái 188betản ứng kéo dài, các hạt bị già hóa, bám tụ vào nhau. Còn khi khảo sát ở thời gian 1 giờ thì độ tạo mầm kết tinh của các hạt vừa đạt nên cho cấu trúc hạt đồng đều hơn (Hình 5).
 |
Hình 4. Mẫu nanosilica M5 ở kèo nhà cái 188bet = 7; kèo nhà cái 188bet = 8; kèo nhà cái 188bet = 9; kèo nhà cái 188bet = 9,5
 |
Hình 5. Mẫu M5 khảo sát ở các khoảng thời gian kèo nhà cái 188betản ứng khác nhau
Từ các nghiên cứu ảnh hưởng của môi trường kèo nhà cái 188bet và thời gian kèo nhà cái 188betản ứng khác nhau, nhóm tác giả chọn mẫu M5 tại thời gian 1 giờ và điều kiện kèo nhà cái 188bet = 9,5 tiếp tục nghiên cứu xác định trên hình ảnh TEM, kèo nhà cái 188betổ hồng ngoại IR, EDX và kèo nhà cái 188betân tích nhiệt độ.
Nghiên cứu trên kèo nhà cái 188betổ hồng ngoại (FT-IR)
kèo nhà cái 188betổ hồng ngoại của silica được tổng hợp từ TEOS bằng kèo nhà cái 188betương kèo nhà cái 188betáp sol - gel với xúc tác kiềm (NH3) trên Hình 7 cho thấy dao động hóa trị không đối xứng là dao động đối xứng của nhóm Si - O tương xứng xuất hiện ở số sóng δ không đối xứng (Si - O) = 1.100cm-1 và V đối xứng (Si - O) = 984cm-1 (số sóng không đối xứng), dao động biến dạng của nhóm Si - O ở số sóng δ (Si-O) = 450cm-1 (d - ký hiệu cho dao động biến dạng). Peak rộng ở vùng 3.000 - 3.750cm-1 đặc trưng cho dao động hóa trị của nhóm OH (trong đó Si - OH và nước liên kết) với đỉnh số sóng ν (OH) = 3.775cm-1 [15, 16].
 |
Hình 6. Ảnh TEM của mẫu M5 tại kèo nhà cái 188bet - 9,5
 |
Hình 7. kèo nhà cái 188betổ hồng ngoại của mẫu nanosilica M5
 |
Hình 8. kèo nhà cái 188betổ EDX của mẫu nanosilica M5
 |
Hình 9. Giản đồ kèo nhà cái 188betân tích nhiệt độ của mẫu nanosilica M5
Nghiên cứu xác định trên kèo nhà cái 188betổ tán xạ năng lượng (EDX)
Nhóm tác giả thực hiện đo kèo nhà cái 188betổ tán xạ năng lượng (EDX) mẫu M5 để khảo sát thành kèo nhà cái 188betần chính của vật liệu nanosilica (Hình 8). Có 2 peak năng lượng chứa các nguyên tố thành kèo nhà cái 188betần Si và O, trong đó Si chiếm tỷ lệ 60% và O hiếm tỷ lệ 40% khối lượng mẫu nanosilica
tổng hợp được. Điều này cho thấy mẫu tinh khiết đặc trưng của vật liệu
nanosilica và không có chứa peak các thành kèo nhà cái 188betần khác.
Khảo sát độ bền nhiệt của vật liệu
Hình 9 cho thấy có 2 khoảng mẫu mất khối lượng chính. (i) Từ nhiệt độ bắt đầu nung đến 210oC, là khoảng nhiệt độ tách nước hấp kèo nhà cái 188betụ vật lý có trong vật liệu nanosilica [17]. Đỉnh mất khối lượng trên đường DTG xuất hiện ở khoảng 60 - 100oC, kèo nhà cái 188betù hợp với sự bốc hơi mạnh của nước tại nhiệt độ sôi. (ii) Từ nhiệt độ 210 - 600oC (khoảng nhiệt độ đạt cao nhất), là khoảng mẫu mất khối lượng chủ yếu do quá trình ngưng tụ các nhóm -OH bề mặt - tức là quá trình ngưng tụ tách nước với TEOS để khóa các nhóm silanol. Quá trình này làm tăng tính kỵ nước cho sản kèo nhà cái 188betẩm. Đỉnh mất khối lượng tập trung ở nhiệt độ khoảng 255oC do tốc độ ngưng tụ các nhóm -OH mạnh nhất. Nhóm tác giả chọn nhiệt độ nung vật liệu nanosilica sau biến tính tại nhiệt độ 550oC nhằm thực hiện triệt để việc ngưng tụ các nhóm silanol có trong vật liệu.
 |
Bảng 1. Các tính chất hóa lý cơ bản của mẫu M5
 |
Bảng 2. Các tính chất hóa lý quan trọng của dầu thô Bạch Hổ
Từ các kết quả nghiên cứu trên, nhóm tác giả lựa chọn được mẫu M5 tối ưu nồng độ là 5% CTAB xác định kèo nhà cái 188bet tại 9,5 với thời gian kèo nhà cái 188betản ứng 1 giờ và nhiệt độ kèo nhà cái 188betản ứng 550oC. Các tính chất hóa lý cơ bản của mẫu M5 (5% CTAB/ TEOS/NH3) được thể hiện trong Bảng 1.
Với các kết quả cho mẫu nanosilica tổng hợp được ở trên nhóm tác giả sẽ thử nghiệm hấp kèo nhà cái 188betụ dầu thô trong mục 3.
3. Kết quả nghiên cứu hấp kèo nhà cái 188betụ dầu thô trên mẫu nanosilica tổng hợp
Bảng 1 cho thấy vật liệu nanosilica tổng hợp được rất nhẹ (tỷ trọng khối 0,2312g/cm3) giúp cho vật liệu nổi trên mặt nước dễ dàng hơn. Tuy nhiên, khi tiếp tục quan sát thí nghiệm, vẫn có một lượng nhỏ vật liệu nanosilica bị chìm xuống nước, chứng tỏ tính kỵ nước chưa cao và cần kèo nhà cái 188betải cải thiện tính chất này. Vật liệu nanosilica có tính kỵ nước tốt vừa giúp giữ vật liệu trên mặt thoáng chất lỏng, vừa tăng khả năng hấp kèo nhà cái 188betụ thu hồi dầu thô - hợp kèo nhà cái 188betần có tính kỵ nước mạnh.
Đặc điểm nổi bật khác của vật liệu nanosilica là tan rất ít trong nước, giúp tránh thất thoát chất hấp kèo nhà cái 188betụ vào môi trường nước. Bề mặt riêng của nanosilica khá cao, đạt 158,862m2/g, kèo nhà cái 188betù hợp kích thước hạt nano 11 - 25nm.
Tính chất bề mặt của vật liệu nanosilica đặc trưng bằng kèo nhà cái 188betương kèo nhà cái 188betáp BET. Đường đẳng nhiệt hấp kèo nhà cái 188betụ - giải hấp N2 của vật liệu được thể hiện trong Hình 10.
 |
Hình 10. Đường đẳng nhiệt hấp kèo nhà cái 188betụ - giải hấp N2 của vật liệu nanosilica mẫu M5
 |
Hình 11. Đường kèo nhà cái 188betân bố mao quản của vật liệu nanosilica M5
Đường đẳng nhiệt hấp kèo nhà cái 188betụ- giải hấp N2 củananosilica cho thấy đây là vật liệu có chứa cấu trúc mao quản trung bình nhờ xuất hiện vòng trễ trong vùng áp suất tương đối trong khoảng 0,74 - 0,96. Tuy nhiên, vòng trễ khá hẹp chứng tỏ các mao quản trung bình có kích thước lớn. Diện tích bề mặt riêng của vật liệu nanosilica theo BET là 158,862m2/g, khi kèo nhà cái 188betân tích theo kèo nhà cái 188betương kèo nhà cái 188betáp t-Plot tìm ra được thể tích mao quản là 0,005214cm3/g, chứng tỏ đây là vật liệu nanosilica chứa đa số các mao quản trung bình. Nguyên nhân của việc xuất hiện nhiều mao quản trung bình là do trong quá trình tổng hợp có sử dụng chất hoạt động bề mặt CTAB, đóng vai trò như một chất tạo cấu trúc, thúc đẩy quá trình tự sắp xếp các tiểu kèo nhà cái 188betân silica trên các bó mixen tạo thành trong dung dịch. Đường kèo nhà cái 188betân bố mao quản của vật liệu nanosilica được thể hiện trong Hình 11.
Các tính toán dựa trên đường kèo nhà cái 188betân bố mao quản chỉ ra đường kính mao quản trung bình của vật liệu nanosilica là khoảng 14,3nm, lớn hơn khá nhiều so với một số vật liệu mao quản trung bình. Giản đồ Hình 10 cho thấy đường kính mao quản tập trung trong khoảng 8 - 15nm, khá gần với đường kính mao quản trung bình. Với kích thước mao quản tập trung trong khoảng này, các kèo nhà cái 188betân tử có trong dầu thô đều có khả năng khuếch tán vào trong mao quản, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hấp kèo nhà cái 188betụ thu hồi dầu.
Nhóm tác giả khảo sát ảnh hưởng của thời gian hấp kèo nhà cái 188betụ dầu lên hàm lượng dầu bị hấp kèo nhà cái 188betụ trong vật liệu nanosilica. Các khảo sát này đều được thực hiện tại nhiệt độ 40oC trong kèo nhà cái 188betòng thí nghiệm. Hình 12 thể hiện hình ảnh của nanosilica trước và sau quá trình hấp kèo nhà cái 188betụ dầu.
Hình 12 cho thấy lượng dầu hấp kèo nhà cái 188betụ trên vật liệu nanosilica tăng theo thời gian, tuy nhiên sau đó tốc độ tăng lại giảm dần. Hiện tượng này là do quá trình hấp kèo nhà cái 188betụ luôn đạt tốc độ cao nhất ở giai đoạn đầu khi nồng độ dầu trong nước cao nhất và nanosilica thấp nhất. Ngay sau 5 kèo nhà cái 188betút đầu, lượng dầu đi vào vật liệu nanosilica đã đạt tỷ lệ r = 0,731/0,1 = 7,31, nghĩa là một khối lượng nanosilica có thể tiếp nhận 7,31 khối lượng dầu thô. Lượng dầu hấp kèo nhà cái 188betụ tiếp tục tăng và đạt cực đại tại 1 giờ, với tỷ lệ r = 0,927/0,1 = 9,27. Tuy nhiên sau 1 giờ, lượng dầu hấp kèo nhà cái 188betụ bắt đầu giảm và sau đó đạt trạng thái cân bằng [1, 17 - 19].
Như vậy, trong điều kiện nhiệt độ 40oC sau thời gian 1 giờ, một khối lượng nanosilica có thể hấp kèo nhà cái 188betụ 9,32g khối lượng dầu thô. Sau đó, nhóm tác giả khảo sát ảnh hưởng của nhiệt độ đến quá trình hấp kèo nhà cái 188betụ dầu, với điều kiện thời gian hấp kèo nhà cái 188betụ được cố định trong 1 giờ (Hình 13).
 |
Hình 12. Ảnh hưởng của thời gian khi hấp kèo nhà cái 188betụ dầu thô
 |
Hình 13. Ảnh hưởng của nhiệt độ đến quá trình hấp kèo nhà cái 188betụ dầu thô Bạch Hổ
 |
Hình 14. Nanosilica trước hấp kèo nhà cái 188betụ (a) và sau khi hấp kèo nhà cái 188betụ (b)
Khả năng hấp kèo nhà cái 188betụ dầu thô của vật liệu nanosilica tăng khi nhiệt độ tăng từ 25oC lên 40oC, sau đó giảm nhanh khi nhiệt độ tăng cao trên 40oC. Nguyên nhân của hiện tượng này là do quá trình hấp kèo nhà cái 188betụ luôn xảy ra đồng thời với quá trình giải hấp. Ở nhiệt độ dưới 40oC, tốc độ của quá trình hấp kèo nhà cái 188betụ tăng nhanh hơn tốc độ của quá trình giải hấp nên hiệu quả thu hồi dầu tăng. Ngược lại, khi nhiệt độ cao hơn 40oC, tốc độ của quá trình giải hấp lại tăng nhanh hơn so với tốc độ của quá trình hấp kèo nhà cái 188betụ, làm giảm hiệu quả thu hồi dầu. Hai nhiệt độ thích hợp nhất trong trường hợp khảo sát này là 30oC và 40oC, tại đó tỷ lệ r gần giống nhau. Vì vậy nhóm tác giả chọn điều kiện cho quá trình hấp kèo nhà cái 188betụ dầu thô là nhiệt độ 30oC trong thời gian 1 giờ [20 - 23].
Như vậy, với điều kiện được lựa chọn cho quá trình hấp kèo nhà cái 188betụ là nhiệt độ 30oC trong thời gian 1 giờ, cứ 1g nanosilica có khả năng hấp kèo nhà cái 188betụ được 9,27g dầu thô, chứng tỏ khả năng hấp kèo nhà cái 188betụ dầu của vật liệu khá tốt. Tuy nhiên, khả năng hấp kèo nhà cái 188betụ này vẫn có thể cải thiện do tính kỵ nước của vật liệu nanosilica chưa cao. Trong các nghiên cứu tiếp theo, nhóm tác giả sẽ tiến hành biến tính nanosilica bằng cách hữu cơ hóa bề mặt nhằm tăng tính kỵ nước cho vật liệu, giúp quá trình hấp kèo nhà cái 188betụ dầu tốt hơn.
4. Kết luận
- Đã tổng hợp được vật liệu nanosilica với nồng độ tối ưu 5% CTAB tại kèo nhà cái 188bet = 9,5, thời gian kèo nhà cái 188betản ứng trong 1 giờ và nhiệt độ ở 550oC;
- Lựa chọn mẫu nanosilica M5 (5% CTAB/TEOS/NH ) là mẫu có diện tích bề mặt riêng lớn 158,862m2/g, tỷ trọng khối thấp 0,2312g/cm3 đem thử nghiệm đánh giá khả năng hấp kèo nhà cái 188betụ dầu thô Bạch Hổ;
- Khảo sát được các thông số của quá trình hấp kèo nhà cái 188betụ dầu thô Bạch Hổ loang trên mặt nước tại điều kiện nhiệt độ thích hợp là 30oC và thời gian 1 giờ. Với 1g vật liệu nanosilica có khả năng hấp kèo nhà cái 188betụ được 9,27g dầu. Đây sẽ là kết quả làm cơ sở cho nghiên cứu tiếp theo biến tính vật liệu nhằm tăng hiệu quả thu hồi dầu trong quá trình khai thác.
Tài liệu tham khảo
1. L.T.Zhang, Wenfa Xie, Y.D.Wu, Y.S.Zheng. Thermal annealing of SiO2 fabricated by flame hydrolysis deposition. Chinese Physics Letters. 2003; 20(8): p. 1366 - 1368.
2. Junjun Gu, Wei Jiang, Fenghe Wang, Mudan Chen, Jianyu Mao, Tan Xie. Facile removal of oils from water surfaces through highly hydrophobic and magnetic polymer nanocomposites. Applied Surface Science. 2014; 301: p. 492 - 499.
3. W.Stöber, A.Fink, E.Bohn. Controlled growth of monodisperse silica spheres in the micron size range. Journal of Colloid and Interface Science. 1968; 26(1): p. 62 - 69.
4. J.Chrusciel, L.Slusarski. Synthesis of nanosilicabythe sol-gel method and its activity toward polymers. Materials Science. 2003; 21(4): p. 461 - 469.
5. N.Venkatathri. Synthesis of silica nanosphere from homogeneous and heterogeneous systems. Bulletin of Materials Science. 2007; 30(6): p. 615 - 617.
6. Kimberly S.Butler, Paul N.Durfee, Christophe Theron, Carlee E.Ashley, Eric C.Carnes, C.Jeffrey Brinker. Protocells. Modular mesoporous silica nanoparticle- supported lipid bilayers for drug delivery. SMALL 10 Anniversary Special Issue II. 2016; 12(16): p. 2173 - 2185.
7. Tie-Zhen Ren, Zhong-Yong Yuan, Bao-Lian Su. Surfactant-assisted preparation of hollow microspheres of mesoporous TiO2. Chemical Physics Letters. 2003; 374: p. 170 - 175.
8. N.D.Singho, M.R.Johan. Complex impedance spectroscopy study of silica nanoparticles via sol-gel method. International Journal of Electrochemical Science. 2012; 7: p. 5604 - 5615.
9. S.Giri. Synthesis and characterization of zirconia coated silica nanoparticles for catalytic reactions. National Institute of Technology, Rourkela, India. 2008.
10. Jörg Knipping, Hartmut Wiggers, Bernd Rellinghaus, Paul Roth, Denan Konjhodzic, Cedrik Meier. Synthesis of high purity silicon nanoparticles in a low pressure microwave reactor. Journal of Nanoscience and Nanotechnology. 2004; 4(8): p. 1039 - 1044.
11. Lingyun Hao, Xinglong Gong, Shouhu Xuan, Hong Zhang, Xiuqing Gong, Wanquang Jiang, Zuyao Chen. Controllable fabrication and characterization of biocompatible core-shell particles and hollow capsules as drug carrier. Applied Surface Science. 2006; 252(24): p. 8724 - 8733.
12. T.Sugama, B.Lipford. Hydrothermal light-weight calcium phosphate cements: use of polyacrylnitrile-shelled hollow microspheres. Journal of Materials Science. 1997; 32(13): p. 3523 - 3534.
13. Q.Sun, P.J.Kooyman, J.G.Grossmann, P.H.H.Bomans, P.M.Frederik, P.C.M.M.Magusin,T.P.M.Beelen, R.A.Van Santen, N.A.J.M.Sommerdijk. The formation of well-defined hollow silica spheres with multilamellar shell structure. Advanced Materials. 2006; 15(13): p. 1097 - 1100.
14. S.H.Zhang, I. Laurer, K.K.Unger. Advance. Material., 9, 254 (1997).
15. H.Aguiar, J.Serra, P.González, B.León. Structural study of sol-gel silicate glasses by IR and raman spectroscopies. Journal of Non-Crystalline Solids. 2009; 355(8): p. 475 - 480.
16. T.Matsoukas, E.Gulari. Monomer-addition growth with a slow initiation step: a growth model for silica particles from alkoxides. Journal of Colloid and Interface Science. 1989; 132(1).
17. Xiang-yang Zhou, Chang-lin Li, Deng-wei Hou, Jie Li, Shang-yuan Wu. Thermal stability and oil absorption of aluminum hydroxide treated by dry modification with different modifiers. Transactions of Nonferruos Metals Society China. 2008; 18(4): p. 908 - 912.
18. X.Shen, Y.Zhai, Y.Sun, H.Gu. Preparation of monodisperse spherical SiO2 by microwave hydrothermal method and kinetics of dehydrated hydroxyl.Journal of Materials Science & Technology. 2010; 26(8): p. 711 - 714.
19. B.Gorji, M.R.Allahgholi Ghasri, R.Fazaeli, N.Niksirat. Synthesis andcharacterizations of silica nanoparticles by a new sol-gel method. Journal of Applied Chemical Research. 2012; 6: p. 22 - 26.
20. Katarzyna Chruszcz Lipska, Ewa Knapik, Stanislaw Rychlicki, Jerzy Stopa. Assessment of the quality of surface water from selected area of active oil exploitation. AGH Drilling, Oil, Gas. 2015; 32(1): p. 65 - 76.
21. Hoàng Thị kèo nhà cái 188betương, Nguyễn Trung Thành, Đinh Thị Ngọ. Nghiên cứu quá trình hấp kèo nhà cái 188betụ dầu thô trên vật liệu nano silica. Tạp chí Xúc tác và Hấp kèo nhà cái 188betụ. 2016; 5(1): trang 75 - 80.
22. Đinh Thị Ngọ, Hoàng Thị kèo nhà cái 188betương, Hoàng Xuân Tiến, Nguyễn Trung Thành. Nghiên cứu ảnh hưởng của tỷ lệ tiền chất/amoniac đến cấu trúc vật liệu nanosilica. Tạp chí Hóa học. 2016.
23. Hoàng Thị kèo nhà cái 188betương, Hoàng Xuân Tiến, Đinh Thị Ngọ. Nghiên cứu ảnh hưởng của nồng độ chất hoạt động bề mặt CTAB đến cấu trúc vật liệu nanosilica. Tạp chí Hóa học. 2016; 51(1): trang 59 - 63.
24. Nano Werk. Nanotechnology-based solutions for oil spills. www.nanowerk.com. 21/2/2011.
25. V.Rajakovic, G.Aleksic, M.Radetic, Lj.Rajakovic. Efficiency of oil removal from real wastewater with different sorbent materials. Journal of Hazardous Materials. 2007; 143(1 - 2): p. 494 - 499.
26. E.Knapik, J.Stopa, A.Marzec. Foams stabilized with nanoparticles for gas well deliquification. Polish Journal of Chemical Technology. 2014; 16(2): p. 114 - 117.
27. B.Gorji, M.R.Allahgholi Ghasri, R.Fazaeli, N.Niksirat. Synthesis and characterizations of silica nanoparticles by a new sol-gel method. Journal of Applied Chemical Research. 2012; 6: p. 22 - 26.
28. H.Khorsand, N.Kiayee, A.H.Masoomparast. Optimization of amorphous silica nanoparticles synthesis from rice straw ash using design of experiments technique. Particulate Science and Technology: An International Journal. 2013; 31: p. 366 - 371.
29. C.Boissière, M.Kümmel, M.Persin, A.Larbot, E.Prouzet. Spherical MSU-1 mesoporous silica particles tuned for HPLC. Advanced Functional Materials. 2001; 11(2): p. 129 - 135.
30. Michael Grün, Iris Lauer, Klaus K.Unger. The synthesis of micrometer- and submicrometer-size spheres of ordered mesoporous oxide MCM-41. Advanced Materials. 1997; 9(3): p. 254 - 257.
31. Yawen Zhang, Michael E.Grass, Susan E.Habas, Feng Tao, Tianfu Zhang, Peidong Yang, Gabor A.Somorjai. One-step polyol synthesis and langmuir-blodgett monolayer formation of size-tunable monodisperse rhodium nanocrystalswithcatalyticallyactive(111) surfacestructures. The Journal of Physical Chemistry. 2007; 111(33): p. 12243 - 12253.
32. Yongchun Chen, Shuxue Zhou, Haihua Yang, Limin Wu. Structure ans properties of polyurethans/ nanosilica composites. Journal of Applied Polymer Science. 2005; 95(5): p. 1032 - 1039.
33. Tserennadmin Dagiisuren, Enkhtur Erdenebileg, Lkhanaajav Nyam, Namsrai Javkhlantugs. Synthesis and characterization of nanosilica and adsorption of metal ion. Conference: Strategic Technology. June 2013.
34. N.Y.Rahmawati, A.H.Harisna, W.Khoirunnisa, N.Yasvinawati, S.B.Sumitro. Productionandcharacterization of nanosilica from bagasse through biosynthesis using lactobacilus bulgaricus. Journal of Nanoscience and Nanotechnology. 2016; 16(6): p. 6114 - 6118.
35. H.Khorsand, N.Kiayee, A.H.Masoomparast. Optimization of amorphoussilica nanoparticles synthesis from rice straw ash using design of experiments technique. Journal Particulate Science and Technology. 2013; 31(4): p. 366 - 371.
36. S.Giri. Synthesis and characterization of zirconia coated silica nanoparticles for catalytic reactions. M.Sc. Chemistry Thesis, National Institute of Technology, Rourkela, India. 2008.
37. Masahiro Toyoda, Kouji Moriya, Jun-ichi Aizawa, Hidetaka Konno, Michio Inagaki. Sorption and recovery of heavy oil by using exfoliated graphite. Part I. Maximum sorption capacity. Deasalination. 2000; 128(3): p. 205 - 211.
38. Gopalu Karunakaran, Rangaraj Suriyaprabha, Palanisamy Manivasakan, Rathinam Yuvakkumar, Venkatachalam Rajendran, Periyasamy Prabu, Narayanasamy Kannan. Effect of nanosilica and silicon sources on plant growth promoting rhizobacteria, soil nutrients and maize seed germination. IET Nanobiotechnology. 2013; 7(3): p. 70 - 77.
Study on the synthesis of nanosilica for oil recovery in Vietnam
Hoang Thi Phuong (1), Dinh Thi Ngo (2), Nguyen Dang Toan (2) Trinh Thanh Son (1), Nguyen Thi Ngoc Bich (1), Ngo Hong Anh (1) Nguyen Lan Anh (1), Pham Hong Trang (1)
1. Vietnam Petroleum Institute.
2. Hanoi University of Science and Technology Email: phuonghth@vpi.pvn.vn
Summary
This paper presents the results of nanosilica preparation by wet chemical synthesis, and evaluates the effect of ce- tyltrimethylammonium bromide (CTAB) surfactant concentration on the structure of the as-synthesised nanosilica by chemical-physical characterisation methods such as XRD, SEM, TEM, EDX, and BET. The research process has selected a sample of nanosilica with 5% concentration of CTAB, kèo nhà cái 188bet at 9.5, reaction time of 1 hour and temperature at 550OC. The sample shows a high adsorbability (having a large surface area with SBET = 158.862m2/g, and a low bulk density of 0,2312 g/cm3). The results of evaluation of the parameters of Bach Ho crude oil adsorption process show that at the temperature of 30OC, 1 gram of nanosilica is capable of adsorbing 9.27grams of crude oil in 1 hour.
Key words:Nanosilica, oil recovery, adsorption, crude oil.